مناسبات زناشويى بين اين دو گروه ، اگر نگوئيم اصلا صورت نمىگرفت ، بهرحال بسيار كم و محدود بود . با اينهمه ، ازدواج جنيد تنها نمونه اتحاد تاجيك - ترك باقى نماند و اين نشانه‌هاى آغازين همزيستى آنان ممكن است به توجيه اين امر كمك كند كه چرا چادرنشينان ترك‌زبان مىبايد مرشد فارس‌زاده يك طريقت مذهبى را به‌عنوان رهبر برگزينند . با فرض اينكه چنين پيوندهايى وجود داشته همانگونه كه قبلا اشاره كرديم فعاليتهاى جنيد از عوامل مهم شكل‌گيرى سومين اتحاديه بزرگ تركمانان بود . نگاهى گذرا به تاريخ متقدم طريقت صفوى ، اين تحولات را بيشتر روشن و مبرهن مىسازد . ماهيت انگيزه‌هاى اصلى شكل‌گيرى اين طريقت البته مذهبى بود ، ولى در حيات اقتصادى و سياسى آن زمان حتى در ايام شيخ صفى كه نامش را بدان بخشيد ، سهمى مؤثر داشت . املاك ، عايدات تأسيسات مذهبى ، خيرات و مبرّات و ساير منابع درآمد ، پايه‌هاى اقتصادى و مالى شيخ صفى را تشكيل مىداد و به لحاظ سياسى هم توانست با سران برجسته روزگار حتى با فردى چون ايلخان مغول ارتباط برقرار سازد . اعقاب او هم كه مقام مرشدى آنها به صورت موروثى از پدر به پسر منتقل مىشد ، از نام‌آوران روزگار خود بودند . بدون اينكه به تفصيلات بيشترى بپردازيم ، مىتوان دريافت كه دخالت جنيد در امور سياسى حركتى تازه و جديد نبوده است . آنچه تازه بود اين بود كه او و سپس فرزند و جانشين او شيخ حيدر ، طريقت اردبيل را به سوى نظامى شدن كشاندند . اقدامات و اصلاحات تشكيلاتى آنها تأثيرات درازآهنگ داشت . چون تا زمانيكه اسماعيل سالها بعد در محرم 905 / اوت 1499 وارد صحنه قدرت شود و اعتبارى عامه يابد همچنان به قوت خود باقى بودند ؛ اين امر در قبال اين واقعيت حاصل شد كه دو نفر از پيشروان صفوى و بعد از آنها سلطانعلى جان خود را در لشكرگاه از دست دادند يعنى سه نفر از مرشدان طريقت كه حدود سى - چهل ساله بودند . پژوهش‌هاى جديد اين مسائل را روشن كرده‌اند ولى هنوز سؤالاتى وجود دارند كه لاينحل باقىمانده‌اند . مثلا امروزه چندين نظر درباره چگونگى اتحاد بين طريقت اردبيل و پايگاههاى دوردست آن مخصوصا در آناتولى و سوريه كه بدنه اصلى قواى كمكى صفويان را در قدرتگيرى تشكيل مىدادند ، ارائه شده است . هسته‌هاى محلى تحت رهبرى فردى به‌نام خليفه بود . در مورد افراد ( گواينكه قاعده هم نبود ) يك نظر ناظر به‌نام پيره وجود داشت كه مسئول همبستگى و همكارى آنها با يكديگر بود . در رأس اين تشكيلات خليفة الخلفا قرار داشت كه درواقع نماينده و قائم مقام مرشد كامل بود . البته تعيين زمان دقيق استقرار اين تشكيلات ميسر نيست . ولى معروفست كه تا سال 1499 م . يعنى قبل از جلوس اسماعيل بر تخت قدرت يك نفر خليفة الخلفا